GİB'in Personel Politikası ve Çalışanına Sağladığı Özlük Hak

Gelir İdaresi Yetiştirdiği Personelini Kurumda Tutamıyor

2005 yılında 5345 sayılı Yasa ile kurulan Gelir İdaresi Başkanlığı, kuruluşundan bu yana geçen 5 yıllık süre içerisinde personel rejimi uygulamaları yönünden sınıfta kaldı. Kurum bünyesinde merkez ve taşra teşkilatında uzman personel ile denetim elemanı istihdam edilmekte, ancak kaynak ve zaman harcanarak yetiştirilen personel kurumda tutulamamaktadır.

Kurumun taşra teşkilatı kadrolarında istihdam edilen ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36/ORTAK HÜKÜMLER/A-11. maddesinde kariyer meslekler arasında sayılan Gelir Uzmanları, sadece kurum içinde değil, tüm kamu kurumlarında da en çok terk edilen/terk edilmek istenen meslek sıralamasında birinciliğini koruyor.


1994 yılında ihdas edilen Gelir Uzmanlığı için 1996, 1998, 2003, 2004, 2006, 2007, 2008, 2009 ve 2010 yıllarında Gelir Uzman Yardımcısı olarak personel alımı yapılmış olup 2006 ve öncesi dönemlerde Gelir Uzman Yardımcısı olarak kuruma kazandırılan nitelikli personelin yeterlik sınavları yapılmış, sonraki dönemlerde alınanların yardımcılık süreçleri hâlen devam etmektedir.

Anılan uzman ünvana 1996 ve 1998 yıllarında açıktan atama yoluyla alınan 110 personelden ancak 27’si halen kurum içinde çalışmaya devam ederken 2003, 2004 ve 2006 yıllarında özel yarışma sınavları ile açıktan atama yoluyla alınan 1.374 Gelir Uzman Yardımcısından üç yıllık yetişme ve yardımcılık döneminden sonra yapılan yeterlik sınavlarına toplam 699 kişi katılmış, bu sayı zaman ilerledikçe iyice azalmış ve 1.374 kişiden kurumda sadece 350 kişi kalmıştır. Takip eden yıllarda ise 1.320 Gelir Uzman Yardımcısı daha kuruma kazandırılmış olup bunların yetişme dönemleri henüz bitmemesine rağmen sayıları yarı yarıya azalmıştır. 2010 yılında alımı yapılan 320 Gelir Uzman Yardımcısı ise henüz göreve başlamamışlardır.

Toplam sayılar üzerinden durumu mercek altına alacak olursak, açıktan atama yoluyla mesleğe başlayan Gelir Uzman Yardımcılarının kurumdan ayrılmalar nedeniyle yeterlik sınavına girme oranı %50 civarındadır. Bir başka bakış açısıyla, mesleğe başlayanların yarısı yeterlik sınavına kadar dâhi kurumda kalmamaktadırlar. Yeterlik sonrası süreci de hesaba kattığımızda meslekten ayrılma oranı % 60-70 arasındadır. Kurumun taşra denetim elemanı kadrosu olan ve yine bir kariyer meslek olan Vergi Denetmenliğinde de durum pek farklı değildir (Yaklaşık %50-60 kurumdan ayrılma oranı).

Söz konusu personelin kurumdan ayrılma sebeplerinin başında ücret düşüklüğü gelmektedir:

Diğer kurumların aynı pozisyonlarına göre düşük kalan ücretler (Örneğin; 1-4 üncü dereceden aylık alan merkez ve taşra teşkilatında kadroları bulunan Sosyal Güvenlik Uzmanlarının ek göstergeleri 3.600; ek ödeme oranları % 165, diğer derecelerden aylık alanlar ise % 155 dir. Uzman Yardımcıları ise % 145 oranında ek ödeme almaktadır. Ayrıca bunlara asgari ücret tutarında 2 ikramiye ödenmektedir. Fazla çalışma ve performans ödemesi de almaktadırlar. Yine Uzman Yardımcılarının özel hizmet tazminatı % 92, denetim tazminatı % 20’dir (Bkz. Yenişafak Gazetesinden Ahmet ÜNLÜ'nün haberi ).

Fakat; 1-2 inci dereceden aylık alan Gelir Uzmanlarının ek göstergeleri 2.200; ek ödeme oranları 1-2 inci derece için % 115, 3-4 üncü derece için %110, diğer derecelerden aylık alanlar için ise %100’dür. Gelir Uzman Yardımcıları ise % 95 oranında ek ödeme almaktadır. Bunlara ikramiye ödenmemektedir. Fazla çalışma ödemesi almakta ancak performans ödemesi almamaktadırlar. Yine Uzman Yardımcılarının özel hizmet tazminatı % 85, denetim tazminatı % 20’dir.

Aynı olumsuz durum Vergi Denetmenleri için de geçerlidir. 1-2 inci dereceden aylık alan Vergi Denetmenlerinin ek göstergeleri 2.200; ek ödeme oranları 1-2 inci derece için % 140, 3-4 üncü derece için %130’dur. Vergi Denetmen Yardımcıları ise % 120 oranında ek ödeme almaktadır. Bunlara ikramiye ödenmemektedir. Fazla çalışma ödemesi almakta ancak performans ödemesi almamaktadırlar. Yine Vergi Denetmen Yardımcılarının özel hizmet tazminatı % 92, denetim tazminatı % 20’dir.

Buna göre, merkez ve taşra kadrosu olan 1’inci derecedeki Sosyal Güvenlik Uzmanı maaşı ay ortalaması yaklaşık 2.750 TL. civarı iken bu rakam aynı derece/kademedeki Gelir Uzmanı için 2.120 TL., Vergi Denetmeni için ise 2.330 TL civarındadır.

Personeline, Kurumun yüklenmiş olduğu görevin önem ve güçlüğüne uygun bir ücret ödemesi yapılmadığı takdirde, yetişmiş insan kaynakları kaybı artarak devam edecek; Gelir İdaresi Başkanlığındaki hizmet kalitesi giderek düşecek; kurumun kendisi için belirlediği stratejik hedeflere ulaşması imkânsız hâle gelecek, diğer yandan yetişmiş insan kaynaklarını sürekli kaybettiği için kurum hafızasının oluşması da mümkün olmayacaktır.

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !